आज्ञा खबर

बर्दिवास

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवस प्रायः औपचारिक कार्यक्रम, भाषण र माल्यार्पणमा सीमित हुने गरेको देखिन्छ। तर महोत्तरीको बर्दिवासमा यस वर्ष दिवस मनाउने शैली फरक रह्यो—उत्सव मञ्चमा होइन, अस्पतालको शैयामा पुगेको थियो। यहाँ दिवसको सार राजनीतिक नारा होइन, मानवीय संवेदनामा अनुवाद भएको देखिन्थ्यो।

बिरामीसँगै प्रजातन्त्रको अर्थ

बर्दिवास नगरपालिकाको आयोजनामा बर्दिवासस्थित एकमात्र सरकारी स्वास्थ्य संस्था बर्दिवास अस्पतालमा उपचाररत बिरामीहरूलाई फलफूल वितरण गर्दै प्रजातन्त्र दिवस मनाइएको हो।
नगर प्रमुख प्रह्लाद कुमार क्षेत्री स्वयं अस्पताल पुगेर शैयामै उपचार गराइरहेका १५ जना बिरामीलाई फलफूल हस्तान्तरण गरेर औपचारिक कार्यक्रमको शुभारम्भ गरेका थिए। भीडभाडभन्दा फरक, अस्पतालको शान्त वातावरणमा भएको यो कार्यक्रमले दिवसलाई व्यवहारिक अर्थ दिएको अनुभूति सहभागीहरूले गरेका थिए।

“प्रजातन्त्र भनेको नागरिकको जीवनसँग जोडिनु हो”

फलफूल वितरणपछि नगर प्रमुख क्षेत्रीले संक्षिप्त रूपमा आफ्नो धारणा राख्दै प्रजातन्त्रको मर्म सेवा र पहुँचसँग जोडिएको बताए।
उनका अनुसार, “प्रजातन्त्र केवल शासन प्रणाली होइन, नागरिकको दुःख–सुखमा राज्यको उपस्थिति पनि हो। अस्पतालमा उपचाररत नागरिकसँग भेटघाट गर्नु नै हाम्रो दायित्व हो उनले भने ।

उनले स्थानीय तह जनतासँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने संरचना भएकाले यस्ता सामाजिक र मानवीय कार्यक्रमलाई यसरीनै निरन्तरता दिइने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

अस्पतालमै पुगेको स्थानीय सरकार

कार्यक्रममा नगरपालिकाकी उपप्रमुख तारादेबी महतो, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राममणि अधिकारी, अस्पतालका प्रमुख दिपेश काफ्ले, अस्पताल व्यवस्थापन समिति तथा कर्मचारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।

अस्पताल प्रशासनका अनुसार, बिरामीलाई औषधोपचारसँगै आत्मीय व्यवहारले मानसिक सन्तुलन र स्वास्थ्य सुधारमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने भएकाले यस्तो कार्यक्रम महत्वपूर्ण हुन्छ।

बिरामीका लागि “अप्रत्याशित खुशी”

अस्पतालमा उपचार गराइरहेका बिरामी र उनीहरूका आफन्तका लागि यो कार्यक्रम अप्रत्याशित थियो।
एक बिरामीका आफन्तले भने, “हामीले यस्तो कल्पना गरेका थिएनौं। जनप्रतिनिधि आफैँ अस्पताल आएर भेट्दा हामीलाई राज्य नजिक भएको महसुस भयो।”

फलफूल वितरण केवल प्रतीकात्मक सहयोग मात्र नभई, बिरामीको मनोबल बढाउने सन्देश बनेको अस्पताल कर्मचारीहरूले बताएका छन्।

औपचारिकताभन्दा व्यवहारमा प्रजातन्त्र

नेपालमा प्रजातन्त्र दिवस प्रायः ऐतिहासिक स्मरण र औपचारिक कार्यक्रमहरूमा सीमित हुने गरेको आलोचना हुने गरेको छ। बर्दिवासमा गरिएको यो अभ्यासले भने दिवसलाई व्यवहारमा उतार्ने प्रयास गरेको देखिन्छ।
स्थानीय तहले समुदायको वास्तविक आवश्यकता—स्वास्थ्य, सहानुभूति र उपस्थितिलाई केन्द्रमा राख्दा प्रजातन्त्रको अनुभूति नागरिकले प्रत्यक्ष रूपमा गर्ने अवसर पाउँछन्।

स्वास्थ्य सेवा र सामाजिक उत्तरदायित्वको समन्वय

अस्पतालका प्रमुख काफ्लेका अनुसार, स्वास्थ्य संस्था केवल उपचार गर्ने स्थल मात्र नभई समाजको संवेदनशील केन्द्र पनि हो।
अस्पतालका बिरामी लाई गरीने सहयोग र अत्मियतासंग जोडिएको यस्ता कार्यक्रमले अस्पताल र समुदायबीचको सम्बन्ध बलियो बनाउने, बिरामीमा सकारात्मक ऊर्जा थप्ने तथा जनप्रतिनिधिप्रति विश्वास बढाउने भूमिका खेल्ने विश्वास उनले व्यक्त गरे।

स्थानीय तहको नयाँ अभ्यास

संघीय संरचनापछि स्थानीय तहले केवल पूर्वाधार निर्माणमा मात्र होइन, सामाजिक उत्तरदायित्वका क्षेत्रमा पनि सक्रियता देखाउनुपर्ने आवश्यकता रहेको समयमा बर्दिवास नगरपालिकाको यो अभ्यासलाई त्यसैको एक उदाहरणका रूपमा हेरिएको छ—जहाँ विकासको अर्थ सडक र भवनसँगै मानवीय स्पर्शलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ।

प्रजातन्त्रको वास्तविक उत्सव : नागरिकको सम्मान

यस कार्यक्रमले एउटा सन्देश स्पष्ट गरेको छ—
प्रजातन्त्र दिवस केवल इतिहास सम्झने दिन मात्रै होइन, नागरिकको सम्मान र सेवाको प्रतिबद्धता दोहोर्‍याउने अवसर समेत हो।

अस्पतालको शैयामा पुगेको फलफूलसँगै नगरप्रमुख पुगेको त्यो सन्देश शायद भाषणभन्दा बलियो थियो— जब नागरिकको दुःखमा स्थानिय सरकारको उपस्थिती हुन्छ। तब मात्र राज्य जीवित हुन्छ ।