माधव पौडेल
बर्दिबास, महोत्तरी ।
नेपाल राष्ट्रिय भूतपूर्व सैनिक संघ महोत्तरीको ७औँ जिल्ला अधिवेशनबाट बर्दिबास नगरपालिका–२ निवासी वेदबहादुर कार्की जिल्ला सभापतिमा निर्वाचित भएका छन्। बर्दिबास नगरपालिकाका नगर प्रमुख प्रहलाद कुमार क्षेत्रीको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न अधिवेशनले कार्कीलाई संघको नयाँ नेतृत्वको जिम्मेवारी दिएको हो।
सभापति पदका लागि वेदबहादुर कार्की, चेतकुमार थापा र बैकुण्ठ देवकोटाबीच प्रतिस्पर्धा भएको थियो। तीन जनाबीच भएको प्रतिस्पर्धापछि कार्की जिल्ला सभापतिमा निर्वाचित भएका हुन्। संघमा कुल २४८ जना सदस्य रहेको भए पनि अधिवेशनमा करिब १०० जना सदस्यले मात्र मतदान गरेको निर्वाचन समितिले जनाएको छ।
निर्वाचनसँगै लामो समयदेखि भूतपूर्व सैनिकको संगठन, सामाजिक गतिविधि र संस्थागत विकासमा सक्रिय रहँदै आएको संघले नयाँ नेतृत्व पाएको छ। नयाँ सभापतिको नेतृत्वमा संघले भूतपूर्व सैनिकहरूको हकहितसँगै सामाजिक क्षेत्रमा आफ्नो भूमिका अझ प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
बर्दिबासबाट सुरु भएको संघको यात्रा
नेपाल राष्ट्रिय भूतपूर्व सैनिक संघ महोत्तरीको स्थापना र विकासको इतिहास बर्दिबाससँग नजिकबाट जोडिएको छ। वि.सं. २०५० सालमा तत्कालीन बर्दिबास गाविस–७ का पूर्व नेपाली सेना चम्पहरी पौडेलले आफ्नै घरमा संघको स्थापना गरेका थिए।
संघ स्थापना गर्दा धनुषा र महोत्तरी जिल्लाका भूतपूर्व सैनिकहरूलाई संगठित गर्ने उद्देश्य राखिएको थियो। लामो समयसम्म जिल्लाका विभिन्न स्थानमा छरिएर रहेका भूतपूर्व सैनिकलाई एउटै संगठनमा आबद्ध गराई उनीहरूका साझा सवाल उठाउने तथा सामाजिक गतिविधिमा सहभागी गराउने उद्देश्यले संघको स्थापना गरिएको थियो।
संघको संस्थापक सभापतिका रूपमा बर्दिबास नगरपालिका–५ चेरु निवासी दानबहादुर खड्काले नेतृत्व सम्हालेका थिए। खड्काको कार्यकालमा चम्पहरी पौडेलले उपसभापतिको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। त्यसपछि पौडेलले लगातार दुई कार्यकाल संघको सभापतिको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।
स्थापनाकालदेखि नै संघले भूतपूर्व सैनिकहरूबीच आपसी सम्बन्ध, सहकार्य र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको बताइएको छ। राष्ट्रसेवाबाट अवकाश पाएपछि पनि समाज र समुदायप्रतिको जिम्मेवारीलाई निरन्तरता दिने उद्देश्यले संघ विभिन्न सामाजिक गतिविधिमा सक्रिय हुँदै आएको हो।
निजी घरबाट आफ्नै भवनसम्म
संघको स्थापनापछि लामो समयसम्म यसको कार्यालय आफ्नै संस्थापक चम्पहरी पौडेलको निजी घरबाट सञ्चालन हुँदै आएको थियो। आफ्नै कार्यालय भवन र जग्गा नहुँदा संघका नियमित गतिविधि तथा बैठकहरू निजी घरमै सञ्चालन गर्नुपर्ने अवस्था थियो।
समयक्रमसँगै संघलाई आफ्नै जग्गा र भवन आवश्यक रहेको महसुस भएपछि त्यसतर्फ पहल अघि बढाइएको थियो। संघलाई संस्थागत रूपमा बलियो बनाउने र स्थायी कार्यालय निर्माण गर्ने उद्देश्यले नेतृत्व तहबाट निरन्तर प्रयास हुँदै आएको थियो।
यही योजनालाई मूर्त रूप दिने महत्वपूर्ण जिम्मेवारी निवर्तमान सभापति दुर्गाबहादुर कार्कीको कार्यकालमा पूरा भएको हो।
११ वर्षको नेतृत्वमा भौतिक पूर्वाधार निर्माण
बर्दिबास नगरपालिका–४ भव्सी निवासी दुर्गाबहादुर कार्की करिब ११ वर्षसम्म संघको सभापतिको जिम्मेवारीमा रहेका थिए। उनको नेतृत्वमा संघले संस्थागत विकासका साथै आफ्नै भवन निर्माण गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको छ।
सभापति बन्नुअघि संघले आफ्नै जमिन र भवन निर्माण गर्ने प्रतिबद्धता लिएको थियो। त्यसैअनुसार उपयुक्त जग्गाको खोजी र भवन निर्माणका लागि स्रोत व्यवस्थापनको काम अघि बढाइएको थियो।
बर्दिबास नगरपालिका–१ निवासी समाजसेवी नरहरी गौतमले महेन्द्र राजमार्गसँग जोडिएको जग्गा संघलाई उपलब्ध गराएपछि आफ्नै भवन निर्माण गर्ने सपना पूरा गर्ने बाटो खुलेको थियो। राजमार्गसँग जोडिएको महत्वपूर्ण स्थानमा प्राप्त जग्गामा संघको कार्यालय भवन निर्माणको प्रक्रिया अघि बढाइएको थियो।
नगरपालिका लगायत विभिन्न निकायबाट प्राप्त सहयोग र संघको आफ्नै लगानीसमेत परिचालन गरेर उक्त स्थानमा दुई तल्ले पक्की भवन निर्माण गरिएको हो। लामो समयसम्म निजी घरबाट सञ्चालन हुँदै आएको संघलाई आफ्नै जग्गा र सुविधासम्पन्न भवनमा स्थापित गर्न निवर्तमान सभापति कार्कीको नेतृत्वले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको संघसँग आबद्ध व्यक्तिहरू बताउँछन्।
भवन निर्माण भएपछि संघका नियमित बैठक, कार्यक्रम, भूतपूर्व सैनिकसँग सम्बन्धित गतिविधि तथा सामाजिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सहज भएको छ। यसले संघलाई केवल एउटा संगठनका रूपमा नभई जिल्लामा भूतपूर्व सैनिकहरूको साझा संस्थाका रूपमा स्थापित गर्न थप सहयोग पुगेको छ।
नेतृत्वमा नयाँ अनुहार, अपेक्षा पनि नयाँ
७औँ जिल्ला अधिवेशनबाट वेदबहादुर कार्कीको नेतृत्वमा नयाँ कार्यदिशा तय हुने अपेक्षा गरिएको छ। सभापति पदमा निर्वाचित कार्कीका अगाडि संस्थाको विगतको विरासतलाई निरन्तरता दिँदै नयाँ आवश्यकता र चुनौतीअनुसार संघलाई अघि बढाउने जिम्मेवारी आएको छ।
भूतपूर्व सैनिकहरूका लागि पेन्सन, स्वास्थ्य, सामाजिक सुरक्षा, परिवारका सदस्यको शिक्षा तथा रोजगारीलगायतका विषय महत्वपूर्ण हुने भएकाले संघले आगामी दिनमा यस्ता सवालमा अझ प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।
त्यस्तै, अवकाशप्राप्त सैनिकहरूको अनुभव, अनुशासन र दक्षतालाई सामाजिक विकासमा उपयोग गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु पनि संघका लागि महत्वपूर्ण विषय हुन सक्छ। राष्ट्रसेवामा लामो समय बिताएका भूतपूर्व सैनिकहरूलाई सामाजिक अभियानमा जोड्न सके समुदायमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
अधिवेशनबाट सभापति मात्र निर्वाचित
नेपाल राष्ट्रिय भूतपूर्व सैनिक संघ महोत्तरीको विधानमा जिल्ला अधिवेशनबाट सभापति मात्र निर्वाचित गर्ने व्यवस्था रहेको छ। सभापति निर्वाचित भएपछि विधानअनुसार बाँकी पदाधिकारी मनोनयन गर्ने व्यवस्था छ।
यसकारण नयाँ सभापति वेदबहादुर कार्कीले आगामी दिनमा संघको पदाधिकारी तथा कार्यसमितिलाई पूर्णता दिनेछन्। संघका सदस्य तथा भूतपूर्व सैनिकहरूको प्रतिनिधित्वलाई समेटेर कार्यसमिति निर्माण गर्नु नयाँ नेतृत्वका लागि अर्को महत्वपूर्ण जिम्मेवारी हुनेछ।
सामाजिक क्षेत्रमा पनि सक्रिय
नेपाल राष्ट्रिय भूतपूर्व सैनिक संघ महोत्तरी स्थापनाकालदेखि नै सामाजिक गतिविधिमा समेत सक्रिय रहँदै आएको छ। भूतपूर्व सैनिकहरूलाई संगठित गर्ने मात्र नभई समाजमा आवश्यक पर्दा सामाजिक सेवाका कार्यमा सहभागी हुने परम्परा संघले कायम राख्दै आएको बताइएको छ।
राष्ट्रको सेवाबाट अवकाश प्राप्त गरेका सैनिकहरू समाजको महत्वपूर्ण जनशक्ति भएकाले उनीहरूको अनुभव र क्षमता सामाजिक विकासमा उपयोग गर्न सकिने प्रशस्त सम्भावना छ। विपद्, सामाजिक अभियान, जनचेतना तथा समुदायसँग सम्बन्धित विभिन्न कार्यमा भूतपूर्व सैनिकको भूमिका प्रभावकारी हुनसक्ने भएकाले संघले आगामी दिनमा यस्ता गतिविधिलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अधिवेशनमा विभिन्न व्यक्तिको शुभकामना
निवर्तमान सभापति दुर्गाबहादुर कार्कीको अध्यक्षतामा सम्पन्न अधिवेशनमा पूर्व कर्मचारी संघ महोत्तरीका अध्यक्ष रामकुमार कार्कीलगायतले शुभकामना मन्तव्य राखेका थिए।
वक्ताहरूले भूतपूर्व सैनिकहरूले राष्ट्रसेवाका क्रममा पुर्याएको योगदानको चर्चा गर्दै अवकाशपछि पनि उनीहरूको अनुभव र क्षमता समाजका लागि उपयोगी रहेको बताएका थिए। संघलाई अझ व्यवस्थित, सक्रिय र प्रभावकारी बनाउँदै भूतपूर्व सैनिक तथा उनीहरूका परिवारका सवालमा काम गर्नुपर्नेमा पनि वक्ताहरूले जोड दिएका थिए।
अधिवेशनले विगतको नेतृत्वको योगदानको समीक्षा गर्दै नयाँ नेतृत्वलाई जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्ने अवसरसमेत प्रदान गरेको छ। करिब तीन दशकभन्दा लामो इतिहास बोकेको संघ अब नयाँ पुस्ताका भूतपूर्व सैनिकलाई समेत समेट्दै संगठनलाई थप गतिशील बनाउने चुनौतीमा पुगेको छ।
संस्थापकदेखि नयाँ नेतृत्वसम्म
वि.सं. २०५० सालमा चम्पहरी पौडेलको घरबाट सुरु भएको भूतपूर्व सैनिक संघ महोत्तरीको यात्रा अहिले आफ्नै जग्गा र दुई तल्ले पक्की भवनसम्म आइपुगेको छ। संस्थापक सभापति दानबहादुर खड्कादेखि चम्पहरी पौडेल, त्यसपछि करिब ११ वर्ष नेतृत्व गरेका दुर्गाबहादुर कार्की हुँदै अब वेदबहादुर कार्कीको हातमा संघको नेतृत्व पुगेको छ।
यस अवधिमा संघले नेतृत्व परिवर्तन मात्र गरेको छैन, संस्थागत संरचनासमेत विकास गर्दै आएको छ। निजी घरबाट सुरु भएको कार्यालय आफ्नै भवनमा पुगेको छ भने जिल्लाका भूतपूर्व सैनिकहरूलाई एउटै संस्थागत छातामुनि संगठित गर्ने प्रयासले निरन्तरता पाएको छ।
अब नवनिर्वाचित सभापति वेदबहादुर कार्कीका लागि यस संस्थागत जगलाई अझ मजबुत बनाउँदै भूतपूर्व सैनिकहरूको हकहित, सामाजिक सुरक्षा र सामाजिक सेवाका क्षेत्रमा संघको भूमिका विस्तार गर्ने अवसर र चुनौती दुवै रहेको छ। तीन दशकभन्दा लामो इतिहास बोकेको संघको नयाँ नेतृत्वले विगतको अनुभवलाई आत्मसात गर्दै बदलिँदो समय र भूतपूर्व सैनिकका नयाँ आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्न सके संघको सामाजिक तथा संस्थागत प्रभाव अझ विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
