निकेश खनाल

बर्दिबास
भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीले थुप्रै परिवारलाई पीडा र संकटमा धकेलेका बेला मधेश प्रदेशका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीहरू सहयोगको हात बढाउँदै एक ठाउँमा उभिएका छन्। व्यवसायबाट हुने आम्दानीलाई नाफामा मात्र सीमित नराखी मानवीय संकटमा समुदायको साथ बन्नुपर्ने सन्देशसहित व्यवसायीहरूले राहत अभियान अघि बढाएका हुन्।

नेपाल होटल तथा पर्यटन व्यवसायी महासंघ, मधेश प्रदेशको अगुवाइमा सञ्चालित अभियानबाट हालसम्म ११ लाख ७९ हजार ३२१ रुपैयाँ संकलन भएको छ। संकलित रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गरिएको महासंघले जनाएको छ।

बाढीबाट प्रभावित परिवारको तत्कालीन राहतदेखि पुनःस्थापनासम्मका काममा सहयोग पु¥याउने उद्देश्यले अभियान सञ्चालन गरिएको महासंघका पदाधिकारीहरू बताउँछन्। संकटका बेला राज्यको प्रयाससँगै निजी क्षेत्र पनि जिम्मेवार ढंगले अघि बढ्नुपर्ने मान्यताका साथ होटल तथा पर्यटन क्षेत्रका व्यवसायी अभियानमा जोडिएका हुन्।

जिल्लाको दूरीभन्दा ठूलो बन्यो मानवीय सम्बन्ध

मधेश प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा होटल तथा पर्यटन व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका व्यवसायीहरूले आफ्नो क्षमता र सामर्थ्यअनुसार राहतका लागि योगदान दिएका छन्। पर्सादेखि सर्लाही, धनुषा, महोत्तरी र रौतहटसम्मका व्यवसायी तथा होटल संघहरू एउटै उद्देश्यमा जोडिएका छन्।

अभियानमा भिस्वा होटल, पर्साले ५ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। गौतम होटल, लालगढले १ लाख ५१ हजार रुपैयाँ, नमस्ते होटल, सर्लाहीले १ लाख ११ हजार १११ रुपैयाँ र होटल हंसराज, धनुषाले १ लाख १० हजार रुपैयाँ प्रदान गरेका छन्।

त्यस्तै, महोत्तरी होटल संघले १ लाख रुपैयाँ र सुजाता होटल, सर्लाहीले १ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेका छन्। होटल वेलकम, जनकपुरले ५१ हजार रुपैयाँ, राजु होटल, धनुषाले ५१ हजार रुपैयाँ तथा गोल्डेन ब्याङ्क्वेट, चन्द्रपुर, रौतहटले ५ हजार १०० रुपैयाँ योगदान गरेका छन्।

रकमको परिमाण फरक भए पनि सबै सहयोगको उद्देश्य एउटै थियो—विपत्तिमा परेका परिवारको पीडामा केही राहत थप्नु।

नाफाभन्दा माथि सामाजिक जिम्मेवारी

होटल तथा पर्यटन व्यवसाय सामान्य अवस्थामा ग्राहक, पर्यटक र सेवासँग जोडिएको हुन्छ। तर प्राकृतिक विपत्तिले समाजलाई असहज अवस्थामा पु¥याउँदा यही व्यवसायी समुदायले सामाजिक जिम्मेवारी पनि निर्वाह गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।

नेपाल होटल तथा पर्यटन व्यवसायी महासंघ, मधेश प्रदेशका अध्यक्ष हिरा गौतम व्यवसायीको पहिचान नाफा कमाउने पक्षमा मात्र सीमित हुन नहुने बताउनुहुन्छ। समाजमा आइपर्ने विपत्ति र संकटका बेला पीडित नागरिकको पक्षमा उभिनु व्यवसायीको सामाजिक दायित्वसमेत भएको उहाँको भनाइ छ।

उहाँका अनुसार भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि सञ्चालन गरिएको अभियानले निजी क्षेत्र संकटका बेला राज्यको सहयोगी बन्न सक्छ भन्ने सन्देश दिएको छ। व्यवसायीहरूले आफ्नो क्षमताअनुसार योगदान गर्दा राहत तथा पुनःस्थापनाका प्रयासलाई थप बल पुग्ने उहाँको विश्वास छ।

सानो योगदान, ठूलो अर्थ

राहत अभियानमा जम्मा भएको रकमलाई महासंघले केवल आर्थिक सहयोगका रूपमा मात्र हेरेको छैन। विपत्तिमा परेका नागरिकप्रति देखाइएको संवेदना, सहकार्य र एकतालाई अभियानको महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा लिइएको छ।

कुनै व्यवसायीले लाखौँ रुपैयाँ सहयोग गरेका छन् भने कसैले आफ्नो क्षमताअनुसार सानो रकम दिएका छन्। तर संकटको समयमा पीडितप्रति देखाइएको चासो र साथको मूल्य रकमको आकारले मात्र निर्धारण नहुने महासंघको बुझाइ छ।

विभिन्न जिल्लाका होटल व्यवसायी एउटै अभियानमा जोडिनुले व्यवसायीबीचको सहकार्यलाई समेत नयाँ आयाम दिएको छ। सामान्य समयमा प्रतिस्पर्धा गर्ने व्यवसायीहरू विपत्तिका बेला मानवीय उद्देश्यका लागि सहकार्यमा आउनु सकारात्मक उदाहरण बनेको छ।

राहतसँगै पुनःस्थापनाको चुनौती

प्राकृतिक विपत्तिपछि तत्काल राहत उपलब्ध गराउनु जति आवश्यक हुन्छ, प्रभावित परिवारलाई पुनः सामान्य जीवनतर्फ फर्काउनु अझ ठूलो चुनौती बन्ने गर्छ। खाद्यान्न, कपडा, आवास, स्वास्थ्यलगायत आधारभूत आवश्यकताको व्यवस्थापनदेखि क्षतिग्रस्त संरचनाको पुनर्निर्माणसम्म लामो समय लाग्न सक्छ।

यही कारण राहत र उद्धारपछि पुनःस्थापनाको चरणमा पनि सरकारी तथा गैरसरकारी क्षेत्रबीच सहकार्य आवश्यक हुने महासंघले जनाएको छ। निजी क्षेत्रले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वलाई निरन्तरता दिन सकेमा विपत्तिपछिको पुनःस्थापना प्रक्रियामा समेत सहयोग पुग्ने महासंघको धारणा छ।

अभियानमा थप व्यवसायी जोड्ने लक्ष्य

महासंघले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि सुरु गरेको सहयोग अभियानलाई यहीँ नरोकिने जनाएको छ। मधेश प्रदेशका अन्य होटल तथा पर्यटन व्यवसायीलाई समेत अभियानमा सहभागी गराउने तयारी भइरहेको महासंघले बताएको छ।

महासंघले हालसम्म सहयोग गर्ने होटल व्यवसायी, होटल संघ तथा सम्बन्धित संस्थालाई धन्यवाद दिँदै आगामी दिनमा पनि सामाजिक संकटका बेला निजी क्षेत्रबीच सहकार्यलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ।

भोटेकोशीको बाढीले हिमाली क्षेत्रमा ठूलो क्षति पु¥याउँदा त्यसको पीडा भौगोलिक सीमाभन्दा बाहिरसम्म फैलिएको छ। त्यही पीडालाई साझा अनुभूति गर्दै मधेशका होटल व्यवसायीले अघि बढाएको सहयोग अभियानले विपत्तिको समयमा व्यवसायभन्दा ठूलो मानवीय दायित्व हुन्छ भन्ने सन्देश दिएको छ।

राहत कोषमा जम्मा गरिएको ११ लाख ७९ हजार ३२१ रुपैयाँ प्रभावित परिवारका सबै समस्या समाधान गर्ने ठूलो रकम नहुन सक्छ। तर विपत्तिमा परेकालाई आफू एक्लो नभएको अनुभूति दिलाउने सहयोग र सहकार्यको भावना भने यसको वास्तविक शक्ति हो।