आज्ञा खबर
बर्दिवास
महोत्तरी जिल्लाको बर्दिवास नगरपालिका वडा नम्बर ७ लाई शनिबार औपचारिक रूपमा ‘बालविवाहमुक्त वडा’ घोषणा गरीएको छ । बालविवाहमुक्त वडा’ घोषणाले अब ७ नम्बर वडाको समुदायमा चल्दै आएको सामाजिक अन्याय विरुद्धको सामूहिक अभियानको परिणाम समेत बनेको हो। अभियानलाई सफल बनाउन समुदायका शिक्षक, अभिभावक, महिला समूह, युवा स्वयंसेवी र स्थानीय बाल क्लब,समाजका अगुवाहरू लामो समयदेखि जुटिरहेका थिए। बर्दिबास नगरपालिकाका नगरप्रमुख प्रहलादकुमार क्षेत्रीको पहल र निरन्तर प्रयास, वडा अध्यक्ष रामस्वगारथ यादवको नेतृत्व तथा सेभ द चिल्ड्रेनको सहयोगमा संचालित सामुदायिक विकास तथा पैरवी मञ्च बर्दिबासको सक्रियताले अन्ततः यो महत्वपूर्ण परिणामलाई सम्भव बनायो।
घोषणाको वातावरण ः उत्साह, संकल्प र सामूहिकता
शनिबारको कार्यक्रमले वडाभरि उत्साह फैलायो। स्थानीय विद्यालयका विद्यार्थी, अभिभावक, महिला अधिकारकर्मी, युवा प्रतिनिधि र समाजसेवीहरू उत्साहपूर्ण उपस्थिति जनाउदै बालविवाहविरुद्धको स्पष्ट संदेश लिएर एकत्रित भएका थिए। कार्यक्रमको प्रमुख आतिथ्यता नगरप्रमुख क्षेत्रीले ग्रहण गर्दै बालविवाह जस्तो हानिकारक प्रथालाई सामाजिक रूपमै अन्त्य गर्न आवश्यक बहुआयामिक सहयोगको आवश्यकता औँल्याए। क्षेत्रीले भने“हामीले आज एक ऐतिहासिक घोषणा गर्यौँ। अब यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हामीसबैको सामूहिक जिम्मेवारी हो।”
वडा अध्यक्ष यादवले समुदायमा देखिएका चुनौती,अभिभावकहरूका धारणा परिवर्तनका पहल र विद्यालय–समुदाय सहकार्यका अनुभव सुनाउँदै “यो घोषणा अन्त्य होइन, सुरुआत हो”भने। उनले समुदायका सबै सदस्यलाई निरन्तर निगरानी, सचेतना र सहयोगको प्रतिवद्धता जनाउन आग्रह गरे।
सेभ द चिल्ड्रेनको सहयोगमा सञ्चालन हुँदै आएको सामुदायिक विकास तथा पैरवी मञ्च नेपाल बर्दिवासले लामो समयदेखि बालविवाह रोकथाममा आधारित कार्यक्रम—जस्तै अभिभावक बैठक, विद्यार्थी नेतृत्व विकास, बाल क्लबको सक्रियता, बाल अधिकारबारे स्थानीय नीति संवाद, घर–घर अभिमुखीकरण—मार्फत उल्लेख्यनिय प्रभाव पारेको छ।
बल बिवाह रोकथामकालागि स्थानीय युवाहरूले आफूलाई ‘परिवर्तन दूत’ का रूपमा प्रस्तुत गर्दै बालविवाहका जोखिम र प्रभावहरूबारे नियमित जागरण अभियान चलाइरहेका छन्। यसले वडाभित्र सोच परिवर्तनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको स्थानीय अभिभावकहरूको भनाइ छ।
यसरी बालविवाहमुक्त वडा घोषणा हुनु केवल एउटा कार्यक्रमको सफलता मात्र होइन; यसले बालक–बालिकाहरूको सुरक्षित भविष्य, गुणस्तरीय शिक्षा, आत्मनिर्भरता र समान अवसरको मार्ग खोल्ने संकेत गर्दछ।
यति ठूलो सामाजिक परिवर्तन सम्भव हुनु स्वयं समुदायको चेतना र सक्रियताको कारण हो, जसलाई नगरपालिका र सहायक संस्थाहरूले सुदृढ बनाइदिएका छन्।
वडा नम्बर ७ लाई बाल बिवाह घोषणागर्नूृ केवल कागजमा सीमित नहोस् भनेर वडा र नगरपालिकाले विशेष कार्ययोजना बनाउने बताईएको छ। त्यसकालागि विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी र प्रहरीसमेतको समन्वयमा ‘बालविवाह जोखिम पहिचान प्रणाली’ सञ्चालन,अभिभावक सचेतना निरन्तरता,बाल क्लबहरूको सुदृढीकरण,समुदायस्तरमा नियमित संवाद कार्यक्रम
,सामाजिक निगरानी समूहको सक्रियता आवश्यक देखिएको छ ।
बर्दिवास–७ को ‘बालविवाहमुक्त वडा’ घोषणा केवल औपचारिक कार्यक्रम होइन—यो सामाजिक रूपान्तरणको एउटा महत्त्वपूर्ण मोड हो। समुदाय, संस्था, स्थानीय सरकार र युवाहरूको साझा प्रयासले परिवर्तन सम्भव छ भन्ने यसले प्रमाणित गरेको छ।
अब चुनौती छ—यो उपलब्धिलाई टिकाउ बनाउने।
तर समुदायमा देखिएको ऊर्जा, प्रतिबद्धता र सहकार्य हेर्दा, बर्दिवास–७ को उदाहरण अन्य वडाहरूका लागि पनि प्रेरणादायी बन्नसक्छ।