आज्ञा खबर
बर्दिवास
नेपालको मधेस प्रदेश अन्तरर्गत पर्ने महोत्तरी जिल्लाको बर्दिवास नगरपालिका–१ मा जन्मेका जेबि पोखरेल (जिबनाथ) बहुआयामिक प्रतिभाका धनी व्यक्ति हुन् । स्वास्थ्य सेवा, सांगीतिक यात्रा, तथा मोटरसाइकल–साइकलको अद्भुत कौशल समेटिएका उनका जीवनका पाटाहरू असाधारण प्रेरणाको स्रोत हुन् । एक साधारण परिवारमा जन्मिएर असाधारण योगदान गरेका पोखरेल अहिले जिल्लामै मात्र होइन, देशभर प्रेरणाको पात्र बनेका छन् ।
स्वास्थ्यकर्मीका रूपमा सेवा यात्रा
पोखरेलले आफ्नो पेशाको सुरुवात स्वास्थ्य क्षेत्रबाट गरे । जनस्वास्थ्य निरीक्षकका रूपमा काम सुरु गरेका उनले ग्रामीण तथा शहरी दुबै क्षेत्रका सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा कार्य अनुभव सँगालेका छन् । सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा सेवा दिँदै उनले हजारौं बिरामीको उपचारमा सहयोग समेत गरेका छन् । रोगको निदान मात्र होइन, जनचेतनाका कार्यक्रममार्फत रोगको रोकथाममा समेत उनको सक्रियता उल्लेखनीय छ ।
कोरोना महामारीको समयमा उनले बर्दिवास आसपासका गाउँमा मास्क वितरण, हात धुने अभियान, क्वारेन्टिन व्यवस्थापन, जनचेतना फैलाउने कार्यक्रम जस्ता काममा स्वयंसेवकका रूपमा उल्लेखनीय भूमिका निभाए । त्यो समयको जोखिमलाई वेवास्ता गर्दै पोखरेल अग्रपंक्तिमा उभिएका थिए ।
स्वास्थ्य सेवा उनको पेशा मात्र होइन, समर्पण पनि हो । स्वास्थ्यकर्मी बन्नु उनलाई सामाजिक उत्तरदायित्व जस्तो लाग्छ । उनको विचारमा,“स्वस्थ समाज बनाउने जिम्मा हामी स्वास्थ्यकर्मीको पनि हो, नकि सरकार मात्रको।”
संगीतमा आत्माको अभिव्यक्ति
जेबि पोखरेलको अर्को परिचय गायन पनि हो । उनले संगीतलाई आफ्नो आत्माको आवाज मानेका छन् । सामाजिक, देशप्रेम, जीवन दर्शन र प्रेमलाई केन्द्रमा राखेर उनले धेरै गीतहरु गाएका छन् । स्वरमा मिठास र शब्दमा सन्देश हुने उनका गीतहरू युट्युब लगायत डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत सार्वजनिक भएका छन् ।
पोखरेलले विशेष गरी मौलिक नेपाली गीत–संगीतमा जोड दिएका छन् । उनी भन्छन्, “नेपाली गीतसंगीतमा हाम्रो संस्कृतिको आत्मा लुकेको छ, त्यसलाई जोगाउने प्रयास मेरो सानो योगदान हो ।” उनले गाएका गीतहरूले युवापुस्तामाझ सामाजिक यथार्थ बुझ्न सहयोग पुर्याएको देखिन्छ । यसबाहेक आफ्नी श्रीमतीलाई गरगहना किनिदिने पैसाले समेत उनले संगीत समाग्री खरीद गरेको उनि बताउछन्।
संगीतमा उनलाई कुनै औपचारिक तालिम नभए पनि उनको मेहनत र समर्पणले उनलाई एक सक्षम गायक बनाएको छ । उनी स्वर सिर्जनामा मात्र सीमित छैनन्, शब्द लेखन र संगीत संयोजनमा पनि सक्रिय छन् ।
अद्वितीय साईकल र मोटरसाइकल कौशल
जेबि पोखरेलको जीवनको अर्को रोचक पाटो भनेको उल्टो साइकल र मोटरसाइकल चलाउने उनको अनौठो प्रतिभा हो । सामान्य मानिस अगाडि हेरेर साइकल चलाउँछन्, तर पोखरेल भने पछाडि फर्किएर, उल्टो सिटमा बसेर साइकल तथा मोटरसाइकल चलाउँछन् ।
उनले यस प्रतिभालाई सानो उमेरदेखि अभ्यास गर्दै आएका हुन् । यो अनौठो सीप उनले मनोरञ्जनका लागि मात्रै होइन, समाजमा सन्देश फैलाउनका लागि पनि प्रयोग गर्छन् । ‘सडक सुरक्षा’, ‘शारीरिक व्यायामको महत्व’, ‘शिक्षाको चेतना’ जस्ता सामाजिक अभियानमा उनले आफ्नो कौशल प्रयोग गरेका छन् ।
स्कुलका बालबालिका, युवा र वृद्धहरूलाई एकैसाथ प्रभावित पार्ने उनको यो शैली उनीभित्रको कलाकारिता, मनोविज्ञान र सामाजिक जागरणको मिश्रण हो । यसैक्रममा उनले २०८३ सालमा मेची महाकाली उल्टो साइकल यात्रा गरी ‘शिक्षा, स्वास्थ्यको अभियान सञ्चालन गरेका थिए, जसले राष्ट्रिय स्तरमा ध्यान तान्यो ।
एकै व्यक्तिमा यति धेरै रूप — प्रेरणा किन?
जेबि पोखरेलको कथा प्रेरणादायी छ किनकि उनले कुनै एउटा परिचयमा सीमित भएर बाँकी जीवनलाई नजरअन्दाज गरेनन् । उनी स्वास्थ्यकर्मी मात्रै नभई कलाकार, समाजसेवी, नवप्रवर्तनकर्ता र सकारात्मक परिवर्तनका वाहक पनि हुन् ।
उनी भन्छन्, “जीवन एउटै गन्तव्य होइन, अनेकौं मोड पार गरेर अघि बढ्न सकिन्छ । हाम्रो काम, सीप र सोचले नै हाम्रो परिचय दिन्छ ।”
उनि एउटा सामान्य परिवारबाट अनेक संघर्ष पार गर्दै आजको स्थानमा पुगेका छन् । बाल्यकालमा उनले खाली समय साइकलको नयाँ चाल सिक्न प्रयोग गर्थे । ती अभ्यासहरूले नै उनलाई आजको ‘जेबि पोखरेल’ बनाएको हो ।
समाजमा योगदान र युवालाई सन्देश
जेबि पोखरेलको समाजप्रतिको योगदान बहुआयामिक छ । उनले बर्दिवास क्षेत्रमा विभिन्न जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरेका छन् । युवाहरूमा लुकेको प्रतिभा पहिचान गर्न र तिनीहरूलाई प्रेरित गर्न उनले ‘साइकल अभियान’,‘संगीत यात्रा’ र ‘स्वास्थ्य सचेतना क्याम्प’ सञ्चालन गरेका छन् ।
उनको भनाइ अनुसार, “युवाहरूले देश परिवर्तन गर्छन् भन्ने कुरा भाषणमा मात्रै होइन, व्यवहारमा उतार्नुपर्छ ।”पोखरेलले युवालाई तीनवटा कुरामा जोड दिन सल्लाह दिन्छन् —
सीप, समर्पण, र सकारात्मक सोच ।
उनको दृष्टिकोणमा, देश छाडेर विदेश जाने भन्दा पनि आफ्नै गाउँघरमा केही नयाँ, रचनात्मक र समाजोपयोगी काम गर्न सकेको खण्डमा जीवन सार्थक हुन्छ ।
जेबि पोखरेल एक साधारण मानिसको असाधारण संघर्ष, सीप र समर्पणको कहानी हुन् । स्वास्थ्य सेवा होस् या संगीत, साइकल होस् या समाजसेवा — उनले जुनसुकै क्षेत्रमा पाइला टेकेका छन्, त्यो क्षेत्रलाई केही न केही दिन सकेका छन् ।
नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशमा यस्ता प्रतिभाका धनिहरु प्राय ओझेलमा पर्ने सम्भावना बढी हुन्छ, तर पोखरेलजस्ता व्यक्तित्वले देखाउँछन् कि दृढ इच्छाशक्ति र लगनशीलता भए केही पनि असम्भव छैन । उनको यात्रा आफैमा एउटा जीवित पाठशाला हो — जहाँ दृढता, सिर्जनशीलता, समाजप्रेम र देशसेवाको पाठ सिक्न सकिन्छ ।
